De Leuvense start-up Fishway, gelegen op de Gaston Geenslaan aan het Arenbergpark in Heverlee, werkt aan een nieuwe manier om viseiwitten en omega 3-vetzuren te produceren. In plaats van daarvoor vissen te vangen of te kweken, laat het bedrijf stamcellen uit visweefsel groeien. Fishway wil de technologie de komende jaren opschalen en mikt op een fabriek met bioreactoren tegen 2028. Ondertussen nam het Israëlische foodtechbedrijf Ever After Foods uit Leuven over. Dat weet De Tijd.
Fishway werd in 2022 in Leuven opgericht door Nina Coolsaet en Sam Van De Velde. De start-up bevindt zich nog in de onderzoeksfase en telt acht medewerkers. Sinds de oprichting haalde het bedrijf volgens de verstrekte informatie 2,6 miljoen euro kapitaal op. Alleen al de voorbije maanden kwam daar 1,5 miljoen euro vers kapitaal bij, terwijl een nieuwe kapitaalronde van 2 miljoen euro wordt voorbereid.
Centraal staat een technologie waarbij stamcellen uit het spierweefsel van vissen worden geïsoleerd. Fishway experimenteert met vier vissoorten, waaronder paling en baars. De cellen krijgen mineralen, aminozuren en vitamines toegediend en groeien bij kamertemperatuur. Zo ontstaat een massa van cellen die rijk is aan eiwitten en vetten.
Het Leuvense bedrijf heeft voorlopig niet de ambitie om volledige visfilets te kweken. Fishway richt zich eerst op ingrediënten die andere voedingsbedrijven kunnen verwerken. Een belangrijk doel is de productie van omega 3-vetzuren die een alternatief kunnen vormen voor vetzuren uit traditionele visolie. Dergelijke ingrediënten kunnen volgens het bedrijf onder meer gebruikt worden in baby- en ouderenvoeding, voedingssupplementen en dierenvoeding.
Met de technologie wil Fishway inspelen op problemen binnen de traditionele visserij en aquacultuur. Daarbij wijst het bedrijf onder meer op overbevissing, ziekte-uitbraken en antibioticagebruik. Door voedingsstoffen rechtstreeks vanuit visstamcellen te produceren, wil de start-up een andere productiemethode ontwikkelen.
Voorlopig gebeurt het onderzoek nog op kleine schaal in petrischaaltjes. Voor commerciële productie mogelijk wordt, moeten onder meer de voeding van de cellen en het productieproces verder worden geoptimaliseerd. Ook het verlagen van de productiekosten vormt een belangrijke uitdaging.
Fishway plantte volgens de meegedeelde plannen voor 2025 een eerste proefinstallatie met een jaarlijkse capaciteit van enkele duizenden kilo’s. Die installatie moet de tussenstap vormen naar een veel grotere fabriek. Tegen 2028 wil het bedrijf bioreactoren inzetten waarmee jaarlijks duizenden tonnen geproduceerd kunnen worden. Voor die uitbreiding zal bijkomend kapitaal nodig zijn.
Naast de technologische ontwikkeling vormt ook de regelgeving een belangrijk onderdeel van het traject naar commercialisering. In Europa vallen dergelijke nieuwe voedingsmiddelen onder de Novel Food-regelgeving. Fishway houdt rekening met een goedkeuringsprocedure die mogelijk drie jaar kan duren.
De Leuvense onderneming is niet alleen actief in deze jonge sector. Ook bedrijven in onder meer de Verenigde Staten en Europa werken aan cellulaire aquacultuur. Fishway ziet zichzelf daarbij als een van de pioniers en wil de komende jaren de stap zetten van laboratoriumonderzoek naar productie op grote schaal, weet De Tijd.