Vanaf 1 april mogen tabaksproducten niet langer zichtbaar in winkels liggen. Het verbod geldt voor onder andere supermarkten, krantenwinkels, tankstations en dutyfreewinkels. De nieuwe maatregel is bedoeld om de zichtbaarheid van sigaretten en andere tabaksproducten te verminderen en zo de drempel om te roken te verhogen, vooral bij jongeren.
Winkeliers die tabaksproducten verkopen, moeten deze voortaan uit het zicht opbergen, bijvoorbeeld in gesloten kasten of lades. De presentatie moet “neutraal en sober” zijn, en een product mag enkel getoond worden wanneer een meerderjarige klant er expliciet om vraagt. Dit uitstalverbod geldt voor sigaretten, sigaren, elektronische sigaretten, roltabak, filters en sigarettenpapier.
Daarnaast mogen voedingswinkels met een oppervlakte groter dan 400 vierkante meter vanaf 1 april helemaal geen tabaksproducten meer verkopen. Dit betekent dat een deel van de verkooppunten de tabaksverkoop volledig moet stopzetten. Volgens eerdere schattingen zou dit ongeveer tien procent van de huidige verkooppunten treffen.
Doel van de maatregel
De federale overheidsdienst Volksgezondheid benadrukt dat deze regelgeving bedoeld is om het roken minder toegankelijk te maken. Het zou moeten helpen tegen impulsaankopen. De maatregel richt zich in het bijzonder op jongeren, omdat zij gevoeliger zijn voor nicotineverslaving.
Handhaving en mogelijke sancties
In eerste instantie zal de controle zich richten op sensibilisering en voorlichting. Winkeliers krijgen de tijd om zich aan te passen, maar in een latere fase kunnen er boetes volgen. De boetes voor wie het uitstalverbod niet naleeft, kunnen oplopen tot 800.000 euro. Daarnaast riskeren grote voedingswinkels die toch tabaksproducten verkopen een boete tot 24.000 euro.
Niet iedereen is tevreden met de nieuwe regelgeving. Buurtsuper.be, een organisatie die zelfstandige supermarkten vertegenwoordigt, heeft een klacht ingediend bij het Grondwettelijk Hof. Zij vinden het criterium van winkeloppervlakte discriminerend en willen dat het verkoopverbod opnieuw wordt bekeken.