Ruim een jaar na de lokale verkiezingen van oktober 2024 leggen steden en gemeenten hun meerjarenplanning 2026-2031 en begroting vast. Lokale besturen staan onder toenemende financiële druk, onder meer door beslissingen op Vlaams niveau die de komende legislatuur een extra budgettaire impact met zich meebrengen voor steden en gemeenten. UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel roept op om ondernemers niet als makkelijke financieringsbron te gebruiken en haalt uit naar Leuven.
UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel erkent dat lokale besturen in de moeilijke, financiële context vandaag keuzes moeten maken. Bijkomende druk op de lokale financiën mag niet automatisch worden doorgeschoven naar kmo’s en zelfstandigen. “Een bestuur dat ondernemers onder druk zet, ondergraaft zijn eigen beleidsdoelstellingen”, zegt Elke Tielemans, directeur van UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel. “Lokale ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, investeren lokaal en vormen een essentieel onderdeel van de economische draagkracht van steden en gemeenten.”
Het kan anders
Door bewuste beleidskeuzes of het herschikken van middelen kunnen financiële uitdagingen en ambitieuze investeringen perfect samengaan met een ondernemersvriendelijk beleid. Dat bewijzen meerdere steden en gemeenten in Vlaams-Brabant.
“Diest creëert via gerichte keuzes in onder meer onderwijs en zorg ruimte voor een investeringsprogramma van 65 miljoen euro. De stad voorziet de uitbreiding van een industrieterrein, de afschaffing van de terrasbelasting, een lagere personenbelasting en het uitblijven van nieuwe ondernemersbelastingen. Aarschot investeert de komende vijf jaar dan weer bijna 100 miljoen euro in infrastructuur en leefbaarheid, zonder verhoging van de personenbelasting of gemeentelijke opcentiemen. Deze voorbeelden tonen aan dat lokale besturen vanuit een focus op kerntaken beleidsruimte kunnen creëren”, stelt Tielemans. “Investeren en tegelijk respect tonen voor ondernemers is een bewuste beleidskeuze.”
Nieuwe lasten zetten ondernemersklimaat onder druk
Tegelijk stelt UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel vast dat ondernemers in sommige steden en gemeenten getroffen worden door nieuwe of geplande maatregelen. Deze belastingen komen voor ondernemers boven op de bestaande mix van stijgende loon-, grondstof- en energiekosten, hogere rentes en een onvoorspelbare markt.
“In Leuven wordt de onroerende voorheffing voor bedrijfsgebouwen verhoogd via een differentiatie van de opcentiemen. Daarnaast wijzigt het parkeerbeleid, met een directe impact hebben op handel, horeca en dienstverleners. UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel waarschuwt dat dergelijke maatregelen het lokale ondernemingsklimaat onder druk zetten en op termijn ook het economische en commerciële weefsel van de stad kunnen aantasten. In Tienen lag recent een voorstel op tafel om een oppervlaktebelasting voor ondernemers in te voeren. Na een duidelijke ondernemerskreet en druk van onder meer UNIZO werd de belasting opgeschort tot 2027. Dat dit voorstel voorlopig van tafel is, toont dat overleg werkt”, zegt Elke Tielemans. “Een levendige stad vraagt investeringen, maar ook draagvlak. Dat draagvlak groeit wanneer ondernemers niet als makkelijke oplossing, maar als volwaardige partners worden gezien.”
Meerjarenplan is méér dan cijfers alleen
UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel roept lokale besturen op: “Begroot niet op de kap van ondernemers. Kies bij de uitwerking van een meerjarenplan voor een kmo-vriendelijk beleid en houd rekening met de onrechtstreekse effecten op lokale ondernemers.” Naast een oproep voor gerichte beleidskeuzes, het zoeken naar alternatieve financieringsbronnen, is er ook nood aan meer kmo-vriendelijke overheidsopdrachten.
“Budgettaire evenwichten zijn belangrijk, maar ze mogen het ondernemerschap niet fnuiken”, stelt Tielemans. Ondernemers (en inwoners) hebben er alle belang bij dat hun stad of gemeente floreert. Ze willen meewerken aan een toekomstgericht beleid dat de leefbaarheid en economische activiteit versterkt.
“We gaan graag in overleg met alle steden en gemeente om hun beleidskeuzes af te toetsen aan de realiteit op het terrein”, aldus nog Tielemans. “Niet om investeringen af te remmen, maar om te waken over de impact op het lokale economische weefsel.”