Moorden onderzoeken als forensisch expert: voor veel KU Leuven-studenten van de opleiding Biomedische Wetenschappen is het een droomjob, maar het blijkt niet altijd eenvoudig om praktijkervaring op te
De virtuele aanpak heeft veel voordelen, vertelt professor Bram Bekaert, docent van het vak Criminalistiek in de masteropleiding Biomedische Wetenschappen. “Door de pandemie werd het plots veel moeilijker voor onze studenten om echte crime scenes te gaan onderzoeken. Maar ook voor corona was het vaak al een uitdaging voor studenten om praktijkervaring op te doen. Deze VR-applicatie is een heel goed alternatief.”
Drie moordscenario’s
De nieuwe applicatie heeft veel weg van een computerspel, inclusief 3D-omgeving, een VR-bril en twee hand controllers. Studenten komen terecht in één van drie mogelijke scenario’s: een dubbele roofmoord, een dubbele passionele moord, en een verdacht overlijden dat een moord of een zelfdoding zou kunnen zijn.
Bij hun virtuele aankomst op de plaats delict worden de studenten gebrieft door een politieagent. Daarna kunnen ze het huis binnenwandelen en doorzoeken. Bram Bekaert: “Net als op een fysieke crime scene kunnen studenten kasten en deuren openen, sporen identificeren en tests uitvoeren. DNA-stalen nemen, bloedsporen zichtbaar maken met een chemiluminiscentie-spray (’Bluestar’) of met infraroodlicht, spermaresten zoeken met blauw licht, vingersporen visualiseren en foto’s nemen: het kan allemaal.”
Door de online opvolging van de opgenomen sporen en uitgevoerde testen kan de lesgever of de student zelf eenvoudig een evaluatie uitvoeren.
Van crime scene naar oefenrechtbank
Studenten leren ook hoe ze contaminatie van bewijsmateriaal kunnen vermijden. Deurklink aangeraakt zonder handschoenen aan of door een bloedspoor gestapt? Dan tikt het VR-systeem je op de vingers. Bekaert: “De technologie die we gebruiken om plaatsen delict te onderzoeken, wordt steeds gevoeliger, dus het is nog veel belangrijker dan vroeger om te zorgen dat er geen DNA van de onderzoeker terechtkomt in de stalen van de plaats delict of dat er DNA-sporen tussen bewijsstukken onderling wordt uitgewisseld.”
Nadat de studenten hun virtueel onderzoek hebben afgerond, formuleren ze verschillende hypotheses en stellen ze een verslag op. Bekaert: “Op termijn willen we hen ook laten oefenen op het verdedigen van dat verslag in een soort oefenrechtbank. Daarvoor werken we samen met onze collega’s van de Faculteit Rechtsgeleerdheid en Criminologische Wetenschappen: hun toekomstige advocaten kunnen onze experts-in-opleiding dan het vuur aan de schenen leggen.”
Ook de politie kan gebaat zijn bij het gebruik van deze toepassing. In de realiteit kan je een plaats delict namelijk maar één keer goed onderzoeken. Door te oefenen in een virtual reality-omgeving kunnen verbeterpunten snel opgemerkt worden of kunnen politiemensen kennismaken met de uitdagingen dat het onderzoek van een plaats delict met zich meebrengt. Deze VR-applicatie werd ontwikkeld door het Biomedical Technology Lab in samenwerking met het STEPS Vaardigheidscentrum en het Expertisecentrum Onderwijs van de Faculteit Geneeskunde.
Andere innovatieve onderwijstechnologie aan KU Leuven
De KU Leuven zet de laatste jaren sterk in op innovatieve onderwijstechnologie om studenten praktische oefenkansen te bieden. Specifiek aan de Faculteit Geneeskunde kunnen studenten Tandheelkunde sinds 2019 alle mogelijke vaardigheden oefenen op de poppen van het vaardigheidscentrum. Ze leren er onder meer vullingen plaatsen, tandvleesproblemen behandelen en tanden ontzenuwen - eerst op plastic, daarna op menselijke tanden. Ze kunnen ook digitaal tandprotheses ontwikkelen en testen met de Dental Prosthesis Simulator, die vorig jaar nog werd genomineerd voor een MEDEA Award en de publieksprijs won. De opleiding Biomedische Wetenschap werkt dan weer met ViSkiLab, een interactieve virtual reality-video waarvan de personages de studenten meer leren over onder andere pipetteertechnieken en labo-apparatuur.