Niet kiezen is verliezen

Kirsten Bosmans
2 maanden geleden
door Kirsten Bosmans

Kiezen is verliezen hoor je wel eens. Kort uitgelegd: als je naar de film gaat kan je diezelfde avond geen boek lezen. Bij politieke verkiezingen ligt het anders: mogen kiezen is vooral een voorrecht. Tot voor kort was het zelfs een burgerplicht maar de nieuwe Vlaamse regering wil die opkomstplicht nu schrappen voor de lokale en provinciale verkiezingen. Weldoordachte zet of politiek gokje?

Als het aan de nieuwe Vlaamse regering ligt – aan N-VA, CD&V en Open Vld dus – dan moet u bij de lokale verkiezingen in 2024 niet meer naar het stemhokje hollen op  zondag verkiezingsdag. De opkomstplicht gaat de schop op voor wat betreft de gemeenteraads- en provinciale verkiezingen. Die wijziging in het kiessysteem moet leiden tot een beter politiek debat tussen politici en tot geëngageerde burgers die weldoordacht hun stem uitbrengen. Mooi scenario maar zou de achterliggende gedachte van de traditionele partijen niet kunnen zijn dat de ‘foertstem’ eruit moet om de vooruitgang van de partijen op de flanken in te dijken? Dat zou best kunnen en als het lukt, staat het in de sterren geschreven dat de opkomstplicht op termijn ook wordt geschrapt voor de Vlaamse en de federale verkiezingen. Toch een kleine bedenking: de tijd dat Vlaams Belang en PVDA vooral de stemmen van de “domme boze kiezers” pakten, lig al een tijdje achter ons. Het is dan ook lang niet zeker dat het schrappen van de opkomstplicht de traditionele partijen per definitie ten goede zal komen. Blijft de vraag: een weldoordachte zet of een politiek gokje? Misschien wel beide.

Met de politieke geschiedenis van de voorbije honderd jaar in het achterhoofd kan je trouwens wel enkele bedenkingen maken bij de afschaffing van de opkomstplicht. Je zal het misschien niet geloven maar in ver vervlogen tijden was stemmen bij verkiezingen geen evidentie en al zeker niet voor vrouwen. Die moesten wachten tot de verkiezingen van juni 1949 (!!!) voor algemeen enkelvoudig stemrecht. Voor de mannen was dat ‘al’ een feit na WOI maar de strijd was lang en hard. Bloederig ook… In Leuven lieten zes mannen het leven tijdens de zogenaamde Bloednacht. Om maar even te zeggen: er zijn mensen gestorven voor het recht om te mogen stemmen en niet enkel in Leuven. Nu zou je kunnen stellen dat de opkomstplicht afschaffen geen afbreuk doet aan het met bloed verworven kiesrecht maar het smaakt toch een beetje wrang. Iedereen kent het wel, de smaak van bloed in de mond… Wel, dat is het bloed van dagloner Martin Vanlens (39), dokwerker Jan Ceusters (42), bakkergast Petrus Jens (16), zeeplieder Petrus Imbrechts (17), voerman Petrus Jansegers (38) en ajusteur Jan Govaerts (22). Zij sneuvelden op 18 april 1902 in Leuven door de kogels van de ‘garde civique’ voor uw kiesrecht. Het kan misschien geen kwaad om even aan deze Leuvenaars te denken als u van plan bent om in 2024 niet meer te gaan stemmen. Mensen die niet, blanco of ongeldig stemmen, zien kiezen per definitie als verliezen. Ze hebben ongelijk. Niet kiezen is met zekerheid verliezen.

Bart Mertens

Over de auteur

Kirsten Bosmans

Kirsten Bosmans