Architectuurprijs Leuven: parels voor de zwijnen

Kirsten Bosmans
1 maand geleden
door Kirsten Bosmans

Geloof het of geloof het niet maar HAL 5 heeft de Architectuurprijs 2019 Leuven gewonnen. En dan hebben we het niet over het beschermde monument waarvoor Maurice Urban in de tweede helft van de 19e eeuw de plannen opmaakte maar over de tijdelijke inrichting van de spoorweghal. Of ook: tegen de volgende uitreiking – in 2023 dus – is de winnaar slechts nog een voetnoot in de Leuvense geschiedenis.

HAL 5 van vzw Hal 5 en de Sociale Woningen Donkerstraat van a33 architecten zijn de winnaars van Architectuurprijs Leuven 2019. Geen slecht woord over project Sociale Woningen Donkerstraat want die architectuur is best te pruimen. Terechte winnaar van de publieksprijs. HAL 5 is een ander verhaal. Winnaar van dienst is immers niet de oude spoorweghal die in de tweede helft van de 19e eeuw deel ging uitmaken van de plannen voor de Centrale Werkplaatsen van Maurice Urban. Nee, het gaat om de tijdelijke inrichting van HAL 5 door vzw Hal 5. Of met andere woorden: de kans dat de winnaar van editie 2019 niet meer bestaat bij de bekendmaking van de volgende winnaar in 2023 is bijzonder groot. Je kan je daar vragen bij stellen maar de vakjury maalt er duidelijk niet om. “De ingrepen hebben ervoor gezorgd dat HAL 5 geen pathologisch monument is geworden maar juist het kloppende hart van een stadswijk. Met HAL 5 vervagen de grenzen tussen architect, bouwheer en bouwer. De aanpak van HAL 5 blinkt uit in termen van participatie, recyclage en flexibiliteit – allemaal kwaliteiten die onmisbaar zijn voor een duurzame architectuur, ook al is dat dan in dit geval met een invulling die niet blijvend is”, liet de vakjury optekenen in haar verslag. Waarvan akte.

De bekendmaking van HAL 5 als laureaat voor de Architectuurprijs 2019 ontlokte meteen gegniffel en niet geheel onterecht. Niets mis met de tijdelijke inrichting van vzw Hal 5 maar kunnen we spreken van een architectuurpareltje? Als je weet dat ook het nieuwe hoofdkantoor van Cera (Robbrecht & Daem architecten) en de hoogzaal voor het Contius orgel (360 architecten) in het rijtje finalisten stonden dan kan je enkel besluiten dat de olifant een muis heeft gebaard. “De stad Leuven wil sinds 1998 met de Architectuurprijs kwaliteitsvolle hedendaagse architectuur onder de aandacht brengen. Om het belang hiervan te onderstrepen en iedereen die zich hiervoor inspant de juiste erkenning te geven, is de architectuurprijs onontbeerlijk”, stelt schepen Carl Devlies (CD&V). Het zou best kunnen dat schepen Devlies die woorden sprak met gemengde gevoelens toen HAL 5 werd uitgeroepen als winnaar. Het lijkt wel alsof de jury zich heeft vergist van wedstrijd. In een competitie tussen sociaal maatschappelijke projecten van enig belang zou je HAL 5 nog kunnen verantwoorden als laureaat maar niet in een architectuurwedstrijd. Door de welgemeende inzet van vzw Hal 5 te bekronen als het beste wat in Leuven de voorbije vier jaar is verwezenlijkt op architecturaal gebied ga je volledig voorbij aan het concept van de Architectuurprijs. Erger nog, je verliest je geloofwaardigheid. Parels voor de zwijnen… en zwijnen vreten geen parels.

Bart Mertens

Over de auteur

Kirsten Bosmans

Kirsten Bosmans