Leuvense op zoek naar recept van de vlaai van Bruegel

Ann Peeters
4 maanden geleden
door Ann Peeters

Meer dan 450 jaar geleden vereeuwigde Pieter Bruegel de Oude de vlaai in zijn meesterwerk ‘Nederlandse Spreekwoorden’. Maar wat is nu het recept van die vlaai? In het kader van het Bruegeljaar en op verzoek van het Vlaams erkenningslabel Streekproduct.be gaat het Centrum Agrarische Geschiedenis (CAG) mee op zoek naar het antwoord op die vraag.

Dit jaar is het 450 jaar geleden dat kunstenaar Pieter Bruegel de Oude overleed. De kunstenaar wordt zowel in Vlaanderen als het buitenland gepast herdacht, want zelfs vandaag kleurt ‘Boeren-Bruegel’ nog steeds ons erfgoed, het toerisme, onze cultuur én onze streekproducten. In dit kader gaat het Vlaamse erkenningslabel Streekproduct.be, dat deel uitmaakt van VLAM vzw, het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing, samen met een panel van kenners en geschiedkundigen op zoek naar de oorsprong van het streekproduct dat Bruegel al die tijd terug in verf vereeuwigde: de vlaai. Een van die kenners is Greet Draye uit Leuven. Zij is projectmedewerker bij het Centrum Agrarische Geschiedenis.

“Het CAG bestudeert de geschiedenis en het erfgoed van voeding, dus een zoektocht naar een eeuwenoud recept is ons op het lijf geschreven”, vertelt Greet Draye. “Bovendien heb ik zelf een grote interesse in bakerfgoed. Vanuit mijn job ben ik vaak met projecten rond voeding bezig en kwam ik al eerder in aanraking met kookboeken uit de tijd van Bruegel. Dit project prikkelt ongetwijfeld de verbeelding van mensen. Iedereen kent de hedendaagse vlaai. Het beeld dat nu leeft verder uitdiepen en het hele verhaal er rond reconstrueren, is erg interessant.”

Rondetafel
Maar wat maakt de vlaai nu zo lekker dat ze de zoete tand des tijds doorstaan heeft? Hier rond bestaan meerdere theorieën en verschillende regio’s eigenen zich het verhaal toe. Om duidelijkheid te scheppen, organiseert Streekproduct.be op 22 maart een rondetafel met zes doorwinterde vlaaikenners. Elke deelnemer zal het vraagstuk vanuit zijn eigen expertise, ervaring en onderzoek uit het verleden belichten. Het CAG heeft alvast heel wat onderzoeksmateriaal voor te leggen.

“Bij het CAG hebben we toegang tot een grote verzameling oude kookboeken uit bewaarbibliotheken, de universiteitsbibliotheek en zelfs uit enkele privécollecties”, vertelt Greet. “Bovendien maakten we in 2015 al een lezing over taart en vlaai en onlangs stuitte ik nog op een discussie uit 1957 tussen twee volkskundigen over vlaaien. Dat bewijst maar eens te meer dat de vlaai al heel lang voer voor discussie is en het toont aan dat deze traditie gebakken zit in onze lokale eetcultuur. Ik ben benieuwd tot welke slotsom we tijdens de rondetafel gaan komen.”

Resultaten
Naast Greet Draye werken ook Ina Ruckebusch van het Bakkerijmuseum Veurne, Tom De Ridder van de erfgoedcel Denderland, kunsthistoricus Marc Mees, André Delcart, kenner culinair erfgoed en streekproducten en Jo Van Caenegem, Projectverantwoordelijke Steunpunt Streekproducten mee aan dit initiatief. Door hun kennis te delen hopen ze het mysterie rond de vlaai van Bruegel uit te klaren.

De komende weken brengen de leden van de rondetafel al het materiaal samen om verder te bestuderen. Op 14 mei zullen de resultaten van hun onderzoek officieel bekendgemaakt worden in Aalst in het bijzijn van de erkende streekproducenten.

Over de auteur

Ann Peeters

Ann Peeters