LEUVEN: ALS DE VOS DE PASSIE PREEKTLezen tot het eindpunt

Sinds enkele maanden is er weer een nieuwe lading jong grut tot schoolgaande jeugd bevorderd. Van ouders wordt verwacht dat ze hun spruit bijstaan in het moeizame gespartel met lettertjes en cijfertjes en ze betalen dat cash met grijze haren en wallen onder de ogen. De ultieme beloning voor zo’n kind – en we hebben het allemaal zelf mogen ondervinden – is dat het al die krulletjes, rondjes, staartjes, rechte of schuine streepjes tot één coherent geheel weet samen te stellen zodat het blakend van trots van uitroepen: “Kijk papa, ik kan ‘aap’ schrijven!”. Waarmee het verschijnsel Homo Sapiens verondersteld wordt alweer met één eenheid uitgebreid te zijn.

Na jarenlange oefeningen in lezen en schrijven, verzeilt diezelfde Homo Sapiens na enkele decennia helaas in een omgekeerd denkproces: hij leest niet meer wat er geschreven staat. Aan de kop boven een krantenbericht, of het onderschrift bij een foto, meent hij al voldoende te hebben om er een eigen interpretatie aan te geven.

In een vorig leven kribbelde ik wekelijks enkele stukjes in een intussen spijtig genoeg verdwenen blad. Je mocht schrijven waarover en wat je wilde, er was wel altijd iemand die niet las wat er geschreven stond. Je kon in de stad geen poot verzetten of je werd wel door iemand geïnterpelleerd over wat je zogezegd weer gepubliceerd had. Menigmaal zorgde dat ervoor dat een ongebreidelde twijfel zich van me meester maakte. Ofwel schortte er wat aan mijn geheugen, ofwel was ik elke vorm van objectieve verslaggeving kwijt. Ofwel was iemand alweer de schrijf- en leeslessen van het eerste leerjaar vergeten…

Ooit bracht ik verslag uit van de gemeenteraadszitting waarop de restauratie van de stadsschouwburg werd goedgekeurd. Een heikel dossier want de kosten daarvan liepen op tot 250 miljoen (weliswaar Belgische franken). In de wandelgangen – waar meestal meer nieuws te rapen viel dan in de raadszaal – fulmineerde een verkozene des volks tegen die investering als volgt: “We zouden die schouwburg beter verkopen en met dat geld een splinternieuwe bouwen naast de Brabanthal.” Zo’n uitspraak laat je niet liggen en dus haalde ik die in het betrokken artikel aan met een vleugje licht smalende commentaar er bovenop.

Enkele dagen later was ik in m’n stamkroeg toevallig getuige van een discussie aan de toog. Daar beweerde een wijsneus met stelligheid dat de schouwburg zou gesloopt worden, plaats moest ruimen voor een flatgebouw en dat er in Haasrode een nieuw theater zou verrijzen. Zijn gezelschap onthaalde hem op meewarige blikken en meesmuilende opmerkingen waarbij het verwijt ‘dikke zeveraar’ nog het minst erge was. “Maar jawel,” sputterde de man tegen. ”Ik ben zeker van mijn stuk want ik heb het toch wel zelf in Passe-Partout gelezen.” De bazin trakteerde me dan op een vette knipoog en ik haalde berustend de schouders op.

En zo zie je maar dat nog heel zelden iemand zich de moeite getroost om een tekst, zoals een zesjarige, lettertje na lettertje door te nemen en te ontleden om uiteindelijk uit te roepen: “Kijk papa, ik kan ‘aap’ lezen!”

Het is blijkbaar veel comfortabeler om zich te beperken tot de titel, eventueel de inleiding, om daar heel spontaan een persoonlijke draai aan te geven en er meteen maar een eigen opinie uit te distilleren dan om door te lezen tot het eindpunt. Die opinie wordt dan de waarheid en niets dan de waarheid.

Iemand heeft ooit gezegd dat een opinie zoiets is als een aars. Iedereen heeft er wel eentje. De vraag is natuurlijk waarom de meeste opinies ook via die opening moeten geuit worden.

Om alle misverstanden te vermijden: de stadsschouwburg wordt NIET gesloopt en verhuist helemaal niet naar Haasrode. Hoewel zich intussen alweer een nieuwe restauratie opdringt.

Guy Missotten

Over de auteur

Leuven Actueel

Leuven Actueel