LEUVEN: ALS DE VOS DE PASSIE PREEKTHet spiegeltje van Facebook

Er was ooit een tijd dat je al tot een gat in de nacht koppig aan de toog moest blijven hangen vooraleer men begon te lullen en te lallen. Nu hoef je Facebook maar open te slaan en je krijgt al van ’s morgens vroeg de volle lading over je heen. Wat je zo op je nuchtere maag allemaal te lezen krijgt, tart niet alleen je verbeelding maar tast ook je liefde voor taal en je grote geloof in de mensheid aan.

Nu lag mijn geloof in de Homo sapiens sapiens toch al in een diepe deuk, en wel helemaal wat die twee keer ‘sapiens’ betreft. Het aan onze tweevoetige primatensoort – of ‘naakte aap’ zoals Desmond Morris ons noemt – toegeschreven vermogen om na te denken, is grosso modo in twee ruime fases per jaar afgebakend. Van zodra de zomervakantie afgelopen is en de schoolbel weer rinkelt, beginnen we ons de hersens te martelen met de existentiële vraag welke kerstcadeaus we nu alweer zullen kopen en welke winkels we daarvoor moeten afschuimen. Eens dat pijnlijke denkproces en de feestdagen achter de rug beginnen we ons weer suf te piekeren over de volgende zomervakantie en het zoeken naar een nieuwe zonnige reisbestemming. Na deze twee loodzware inspanningen zijn we dringend aan rust toe en kunnen we voor de rest van de tijd het verstand weer gezellig op nul zetten. Dan hoeven we niet meer te kijken naar wat om ons heen gebeurt, hoeven we niet meer te luisteren naar wat mensen vertellen – en zeker niet naar wat ze écht te zeggen hebben.

Zodoende klasseer ik Facebook onder de rubriek ‘Dagelijks Wederkerende Beproevingen’, maar in dit geval is het uiteraard ook een bron van inspiratie voor deze column.

Eerst krijg je allerlei uitdagingen op je bord. Kieper een emmer ijskoud water over je heen, noem vijf dagen achter elkaar op wat je gelukkig maakt, plaats hier jouw toptien van melige schlagers, enz. enz. Dan heb je die verschrikkelijk doorzichtige test-jezelf-toestanden. In welk land/stad zou je het liefst wonen, welk type moeder ben je,  welke rockzanger komt het best met jouw karakter overeen, enz. enz. Dan heb je het soort dwingende verzoeken om iets te delen op straffe van sociale uitsluiting: deel dit als je van je hond houdt, deel dit als je tegen kanker bent, deel dit als je je broer een toffe pee vindt, deel dit als je tevreden bent met je vrouw, enz. enz.

Dan heb je het soort mensen dat blijkbaar niet zonder tablet of iPhone naar het toilet, de tandarts of op restaurant kan gaan. Ze kunnen geen scheet laten, hun mond niet open trekken om er ofwel laten in te peuteren of om er iets in te stoppen, of heel de wereld moet over hun schouders meekijken. Idem dito met vakantiekiekjes. Op het nippertje van exibisionisme af. En dan heb je nog die verschrikkelijke plaag van selfies. Narcisme in het kwadraat; smoorverliefd op het eigen spiegelbeeld.

Wat me het meeste ergert, is het volkje dat aan een willekeurige krantenkop of een toevallig gehoorde headline van het radionieuws voldoende heeft om daar meteen een eigen opinie uit te distileren. Een schrijnend gebrek aan enige achtergrondkennis, universele empathie, historisch of politiek inzicht mag daarbij allerminst een storende factor zijn. Een opinie is zoals een anus, zegt men wel eens. Iedereen heeft er eentje. Dat verklaart nog altijd niet waarom de meeste opinies niet altijd een product van hersenarbeid zijn en veel te vaak via de anus geventileerd worden, inclusief het erbij horende bruine randje en onaangenaam indringende geurtje.

En zo belanden we weer bij de nachtelijke toogfilosofen. Als ik hun gebazel niet wilde aanhoren, moest ik maar tijdig mijn pint leeg drinken en naar huis gaan. Als ik de Facebookblabla niet wil lezen, moet ik maar beter van het internet wegblijven. Maar ja, we zijn allemaal een beetje in hetzelfde bedje ziek, denk ik dan. En dus: wie mijn geleuter wil lezen, mijn opinie over alles en iedereen wilt kennen, wie mijn vakantiekiekjes wilt zien, wie wilt weten waar ik uithang, wie naar mijn lievelingsmuziek wilt luisteren… slechts één adres: Facebook.

Guy Missotten

Over de auteur

Leuven Actueel

Leuven Actueel